پساری های بارداری
پساری های بارداری (Vaginal Pessary): کاربردها، انواع و مراقبتها:
مقدمه
پساری واژینال یک وسیله پزشکی است که در داخل واژن قرار میگیرد تا از افتادگی اندامهای لگنی (پرولاپس) حمایت کند یا برخی مشکلات ادراری را مدیریت نماید. این وسیله یک گزینه غیرجراحی و قابل برگشت برای بسیاری از زنان است.
کاربردهای اصلی پساری واژینال:
۱. درمان پرولاپس ارگان لگنی
-
حمایت از مثانه افتاده (سیستوسل)
-
حمایت از رکتوم افتاده (رکتوسل)
-
حمایت از رحم افتاده
-
حمایت از واژن پس از هیسترکتومی
۲. مدیریت بیاختیاری ادراری
-
بیاختیاری استرسی (نشت ادرار هنگام سرفه، عطسه یا ورزش)
-
بیاختیاری فوریتی
۳. کاربردهای تکمیلی
-
در دوران بارداری برای حمایت
-
پس از جراحیهای لگنی به عنوان حمایت موقت
-
برای زنان با ممنوعیت جراحی
انواع پساریهای واژینال:
پساری های بارداری (Support Pessaries):
-
پساری حلقه (رینگ): رایجترین نوع، برای پرولاپس درجه خفیف تا متوسط
-
حلقه با دیافراگم (Ring with diaphragm): برای پرولاپس شدیدتر
-
ژلهورن: برای پرولاپس دیواره قدامی و خلفی همزمان
پساریهای فضابند (Space-occupying Pessaries):
-
مکعبی (Cube): برای پرولاپس شدید، نیاز به تخلیه منظم
-
گلابی (Donut): برای پرولاپس درجه متوسط تا شدید
-
Inflatable: قابل تنظیم از نظر اندازه
پساریهای خاص:
-
Gellhorn: برای پرولاپس شدید درجه ۳ و ۴
-
شاتز: شبیه جلهورن اما با طراحی متفاوت
-
پساری ضد بیاختیاری: مانند پساری رینگ با ناپ (knob) برای فشار به پیشابراه
فرآیند انتخاب و فیتینگ:
مراحل تجویز پساری های بارداری:
۱. ارزیابی کامل لگنی توسط متخصص زنان
۲. تعیین نوع و شدت پرولاپس
۳. آزمایش اندازههای مختلف برای یافتن مناسبترین
۴. آموزش استفاده و مراقبت به بیمار
۵. پیگیری بعد از ۱-۲ هفته برای اطمینان از مناسب بودن
عوامل مؤثر در انتخاب:
-
نوع و درجه پرولاپس
-
قدرت عضلات کف لگن
-
فعالیت جنسی بیمار
-
توانایی بیمار در مدیریت و مراقبت از پساری
-
سابقه هیسترکتومی
مزایای استفاده از پساری :
مزایای اصلی
-
غیرتهاجمی و بدون نیاز به بیهوشی
-
قابل برگشت (میتوان هر زمان متوقف کرد)
-
هزینه کمتر نسبت به جراحی
-
اجتناب از عوارض جراحی
-
امکان استفاده در زنان با ریسک جراحی بالا
منافع خاص
-
بهبود کیفیت زندگی
-
کاهش علائم فشار و ناراحتی لگنی
-
کنترل بهتر علائم ادراری
-
امکان به تعویق انداختن جراحی
مراقبت و نگهداری پساری های بارداری:
برنامه مراقبتی استاندارد
-
خارج کردن و تمیز کردن هر ۴-۱۲ هفته (بسته به نوع)
-
شستشو با آب و صابون ملایم
-
معاینه منظم لگن هر ۶-۱۲ ماه
نکات بهداشتی مهم:
-
استفاده از ژل لوبریکانت هنگام ورود
-
عدم استفاده از کرمهای حاوی وازلین که به سیلیکون آسیب میزنند
-
معاینه منظم برای پیشگیری از عوارض
عوارض احتمالی و مدیریت:
شایع
-
ترشحات واژینال یا بوی نامطبوع
-
تحریک یا زخم دیواره واژن
-
دشواری در مقاربت
-
بیاختیاری ادراری جدید یا تشدیدی
فیستول (سوراخی دیواره واژن)
-
انسداد ادراری
-
گیر کردن پساری
مدیریت عوارض
-
تنظیم مجدد سایز یا نوع پساری
-
استفاده از کرمهای استروئیدی یا استروژنی موضعی
-
آموزش دقیقتر روشهای مراقبت
-
در نظر گرفتن گزینههای درمانی جایگزین
مقایسه پساری با سایر درمانها:
در مقابل جراحی
-
پساری: غیرتهاجمی، برگشتپذیر، هزینه کمتر
-
جراحی: راهحل دائمی، نیاز به بیهوشی، دوره نقاهت
در مقابل فیزیوتراپی کف لگن
-
پساری: اثر فوری، برای پرولاپس شدیدتر مناسبتر
-
فیزیوتراپی: بدون وسیله، نیاز به تعهد طولانیمدت
نتیجهگیری:
پساری های بارداری یک ابزار درمانی ارزشمند در مدیریت پرولاپس ارگان لگنی و برخی اختلالات ادراری است. موفقیت درمان با پساری به انتخاب دقیق نوع مناسب، فیتینگ صحیح و پیگیری منظم بستگی دارد. برای بسیاری از زنان، پساری یک جایگزین موثر و ایمن برای جراحی محسوب میشود.
پساری هوج چیست و چه ویژگیای دارد؟
پساری هوج برخلاف انواع ساده، یک حلقه صلب خمیده در دو بعد است که در ساختار خود یک مغزی آلومینیومی نیمهسخت دارد. این ویژگی به پزشک امکان میدهد تا آن را متناسب با آناتومی فردی بیمار شکل دهد و تنظیم کند تا بیشترین راحتی و کارایی را داشته باشد.
نکته تاریخی: این پساری در ابتدا برای بلند کردن رحم رتروفلکس (برگشته به عقب) طراحی شد، اما امروزه این کاربرد چندان رایج نیست.
کاربردهای اصلی پساری هوج:
پساری hodge عمدتاً برای مدیریت موارد زیر استفاده میگردد:
-
بیاختیاری ادراری استرسی (نشت ادرار هنگام سرفه، عطسه یا ورزش)
-
پرولاپس خفیف مثانه (سیستوسل)
-
پرولاپس رحم درجه یک یا دو
-
نارسایی دهانه رحم (در برخی موارد، مانند دوران بارداری)
-
زمانی که به دلیل تغییرات آناتومیک ناشی از جراحیهای قبلی، پساریهای معمولی مانند حلقه قابل استفاده نیستند.
مقایسه پساری هوج با سایر انواع رایج:
برای درک جایگاه پساری هوج، مفید است که آن را با سایر انواع پرکاربرد مقایسه کنید.
| ویژگی | پساری هوج (Hodge) | پساری حلقهای (Ring) | پساری جلهورن (Gellhorn) |
|---|---|---|---|
| طراحی اصلی | حلقه صلب با قابلیت شکلدهی دستی | حلقه ساده و انعطافپذیر | پایه گرد محکم با یک ساقه |
| کاربرد اولیه | بیاختیاری استرسی، پرولاپس خفیف، نارسایی سرویکس | پرولاپس خفیف تا متوسط (درجه ۱ و ۲) | پرولاپس پیشرفته (درجه ۳ و ۴) |
| قابلیت تنظیم | بله (به دلیل مغزی آلومینیومی) | خیر | خیر |
| سهولت درج/خروج | متوسط | آسان (رایجترین و سادهترین نوع) | دشوار |
| نیاز به برداشت برای تصویربرداری | بله (به دلیل فلز در ساختار) | معمولاً خیر | معمولاً خیر |
نحوه استفاده و نکات مهم:
-
انتخاب و فیتینگ: مانند همه پساری های بارداری، انتخاب سایز و نوع مناسب پساری هوج باید توسط پزشک متخصص زنان و بر اساس معاینه لگنی دقیق انجام شود. معمولاً سایز آن بر اساس قطر حلقه (از ۵۵ تا ۱۱۰ میلیمتر) تعیین میشود.
-
مراقبت و نگهداری: مانند سایر پساریهای سیلیکونی، نیاز به شستشوی دورهای با آب و صابون ملایم دارد. دفعات شستشو را پزشک تعیین میکند.
-
هشدار مهم: به دلیل وجود مغزی فلزی، باید قبل از انجام هرگونه تصویربرداری اشعه ایکس، سونوگرافی یا امآرآی حتماً خارج شود.
-
عوارض احتمالی: عوارض آن مشابه دیگر پساریهاست و میتواند شامل ترشح، بو، تحریک مخاط یا زخم باشد. پیگیری منظم با پزشک برای پیشگیری و مدیریت این عوارض ضروری است.
جمعبندی: چه زمانی پساری هوج انتخاب میشود؟
پساری هوج یک گزینه تخصصیتر است و معمولاً زمانی در نظر میگیرند که:
-
مشکل اصلی بیمار، بیاختیاری ادراری استرسی باشد.
-
همزمان پرولاپس خفیف وجود داشته باشد.
-
به دلیل ساختار آناتومیک خاص بیمار (مثلاً پس از جراحیهای لگنی) استفاده از پساریهای استاندارد مانند حلقه امکانپذیر یا راحت نباشد.
پساری باعث پاره شدن کیسه اب میشود؟
خیر، استفاده صحیح از پساری، به تنهایی و در یک بارداری طبیعی، باعث پارگی کیسه آب نمیگردد. اما در شرایط خاص و نادر، این خطر وجود دارد که نیازمند آگاهی و نظارت دقیق است.
درواقع، پساری یک وسیله حمایتی است و معمولاً پارگی خود به خود کیسه آب را سبب نمیشود. با این حال، چند استثنا و نکته حیاتی وجود دارد:
شرایطی که ممکن است خطر را افزایش دهند:
-
نارسایی دهانه رحم: اصلیترین کاربرد پساری در بارداری، جلوگیری از زایمان زودرس در زنانی است که دهانه رحم کوتاه یا نارسا دارند. در این افراد، خودِ شرایط زمینهای، ریسک پارگی زودرس کیسه آب را بالا میبرد. پساری برای حمایت است، اما اگر عفونت یا انقباضات رحمی ایجاد شود، ممکن است این ریسک همچنان وجود داشته باشد.
-
عفونت (کوریوآمنیونیت): بزرگترین عامل خطر مرتبط با پساری، ایجاد عفونت است. اگر بهداشت رعایت نشود یا پساری بهموقع تمیز و چک نشود، عفونت میتواند به کیسه آب سرایت کرده و باعث ضعف و پاره شدن آن شود.
-
جایگذاری نادرست یا حرکت پساری: اگر پساری به درستی قرار نگیرد یا جابهجا شود، ممکن است به دهانه رحم فشار غیرعادی وارد کند که در موارد بسیار نادر میتواند یک عامل تحریککننده باشد.
نکات کلیدی برای پیشگیری و مدیریت ایمن:
-
نظارت منظم پزشکی: اگر در بارداری از پساری استفاده میکنید، ویزیتهای مکرر برای بررسی وضعیت پساری، دهانه رحم و غربالگری عفونت حیاتی است.
-
توجه به علائم هشدار: در صورت مشاهده نشت مایع از واژن (شبیه ادرار اما بدون کنترل)، تب، لرز، درد شکم، یا ترشحات بدبو و زیاد، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
-
استفاده محدود و با دلیل: پساری تنها در بارداریهای پرخطر خاص (مانند نارسایی دهانه رحم) و تحت نظر متخصص تجویز میشود و یک اقدام روتین نیست.
جمعبندی:
پساری های بارداری به خودی خود عامل پارگی کیسه آب نیست. خطر اصلی از عفونت یا شرایط زمینهای که خود نیازمند استفاده از پساری است ناشی میشود. با گذاشتن و مدیریت صحیح توسط متخصص، نظارت دقیق و رعایت بهداشت، این خطر به حداقل میرسد.
اگر در مورد علائم خاصی نگران هستید یا قصد استفاده از پساری در بارداری را دارید، ضروری است که تمام نگرانیهای خود را با پزشک متخصص زنان در میان بگذارید.
استفاده از پساری پس از جراحی سرکلاژ:
هدف اصلی از این ترکیب درمانی:
هدف، ارائه حمایت مکانیکی اضافی به دهانه رحم است. در این حالت:
-
سرکلاژ (بخیه):
-
نقش اصلی را بر عهده دارد.
-
دهانه رحم را به صورت فعال و محکم میبندد.
-
-
پساری:
-
نقش حمایتی و تکمیلی دارد.
-
با تغییر زاویه مجرای دهانه رحم و توزیع یکنواختتر فشار ناشی از وزن جنین و مایع آمنیوتیک، از بخیهها کمک میکند.
-
در چه شرایطی ممکن است این ترکیب تجویز گردد؟
این تصمیم کاملاً تخصصی است، اما معمولاً در موارد زیر بیشتر مورد توجه قرار میگیرد:
-
سابقه شکست سرکلاژ قبلی (یعنی با وجود سرکلاژ، باز هم دهانه رحم کوتاه یا باز است).
-
کوتاهی شدید دهانه رحم (مثلاً کمتر از ۱۰ میلیمتر در سهماهه دوم).
-
ناهنجاری مادرزادی رحم.
-
بارداری دوقلو یا چندقلو که فشار بیشتری به دهانه رحم وارد میکند.
-
وقتی که سرکلاژ در مراحل دیرهنگامتر (مثلاً پس از هفته ۱۶) انجام میگیرد.
مزایا و معایب احتمالی:
-
مزیت اصلی:
-
ممکن است شانس موفقیت کلی درمان را افزایش و ریسک زایمان زودرس را در بیماران منتخب پرخطر کمی بیشتر کاهش دهد.
-
-
معایب و ملاحظات:
-
افزایش خطر عفونت: وجود همزمان یک جسم خارجی (پساری) و بخیه، احتمال ایجاد عفونت واژینال و صعودی را افزایش میدهد. نظارت بسیار دقیق ضروری است.
-
ناراحتی بیشتر: ممکن است باعث ترشح یا احساس ناراحتی بیشتری برای مادر گردد.
-
نیاز به مراقبت مضاعف: خارجکردن دورهای برای تمیز کردن و بررسی علائم عفونت لازم است.
-
نکات عملی مهم:
اگر این روش برای شما تجویز شده است:
-
پایش منظم: ویزیتهای مکرر برای بررسی وضعیت بخیه، پساری و غربالگری عفونت ضروری است.
-
علائم هشدار: در صورت مشاهده تب، لرز، درد شکم، انقباض، نشت مایع یا ترشحات بدبو و شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
-
زمان برداشت: معمولاً هر دو وسیله (هم بخیه و هم پساری) در هفته ۳۶-۳۷ بارداری یا در زمان شروع زایمان برداشته میگردد
جمعبندی نهایی
استفاده از پساری های بارداری بعد از سرکلاژ، یک استراتژی تقویتی برای موارد خاص و پرخطر است. این روش به معنای قویتر بودن از سرکلاژ نیست، بلکه یک لایه حمایتی اضافه محسوب میشود. تصمیمگیری درباره آن باید پس از ارزیابی دقیق سود (کاهش بیشتر خطر زایمان زودرس) در برابر ضرر (افزایش خطر عفونت) توسط پزشک متخصص با تجربه در این زمینه انجام گردد.
چرا پساری به سمت پایین حرکت میکند؟
حرکت یا افتادگی پساری به سمت پایین (احساس بیرون زدن یا بیرون افتادن آن) یک مشکل نسبتاً شایع است و معمولاً نشاندهنده عدم تطابق بین سایز/نوع پساری و آناتومی یا شرایط لگن شما است.
دلایل اصلی این اتفاق به شرح زیر است:
دلایل اصلی حرکت پساری واژن به سمت پایین:
-
سایز نامناسب پساری
-
بیش از حد بزرگ: اگر پساری بزرگتر از حد لازم باشد، ممکن است نتواند به درستی در محل خود قفل گردد و تحت نیروی جاذبه به پایین بلغزد.
-
بیش از حد کوچک: اگر پساری خیلی کوچک باشد، نمیتواند حمایت کافی ایجاد کند و ممکن است از جای خود خارج گردد.
-
-
ضعف پیشرفته عضلات و بافتهای کف لگن
-
پساری های بارداری برای عملکرد صحیح، نیاز به مقداری حمایت اولیه از بافتهای اطراف دارد. اگر پرولاپس (افتادگی) بسیار شدید باشد یا عضلات کف لگن به شدت ضعیف و شل شده باشند، این بافتها نمیتوانند پساری را در جای خود نگه دارند.
-
-
فعالیتهای فیزیکی خاص
-
فعالیتهایی که فشار داخل شکم را به شدت افزایش میدهند (مانند بلندکردن اجسام سنگین، زورزدن مزاج، سرفههای شدید و مزمن یا ورزشهای سنگین) میتوانند پساری را به سمت بیرون برانند.
-
-
نوع نامناسب پساری
-
هر نوع پساری برای مشکل خاصی طراحی شده است. مثلاً یک پساری حلقهای ممکن است برای یک پرولاپس شدید درجه ۳ یا ۴ کافی نباشد و نتواند در جای خود بماند. در چنین مواردی، ممکن است نیاز به یک پساری با طراحی حمایتیتر مانند جلهورن (Gellhorn) باشد.
-
-
تغییرات در بدن
-
کاهش یا افزایش قابل توجه وزن میتواند شکل و اندازه واژن را تغییر دهد و باعث شود پساری دیگر مناسب نباشد.
-
راهحلها و اقدامات لازم:
اگر پساری شما حرکت میکند یا احساس میکنید در حال افتادن است، هرگز خودتان سعی در جااندازی مجدد نکنید. اقدامات صحیح به این شرح است:
-
مراجعه به پزشک متخصص زنان: این اولین و مهمترین قدم است. پزشک باید:
-
وضعیت را معاینه کند.
-
سایز پساری را مجدداً ارزیابی نماید.
-
نوع پساری را با توجه به شدت افتادگی شما بررسی کند. ممکن است نیاز به تغییر سایز یا نوع آن باشد (مثلاً تعویض از حلقه به جلهورن یا مکعبی).
-
-
ارزیابی فیزیوتراپی کف لگن: یک فیزیوتراپیست متخصص میتواند با آموزش تمرینات اختصاصی (مانند کگل)، به تقویت عضلات اطراف کمک کند تا بهتر از پساری حمایت کنند.
-
پرهیز از فعالیتهای فشارآور: تا زمان مراجعه به پزشک، از بلندکردن اجسام سنگین، زور زدن و فعالیتهای شدید خودداری کنید.
-
در نظر گرفتن گزینههای دیگر: اگر با تنظیم مجدد نیز مشکل برطرف نشود، ممکن است لازم باشد در مورد گزینههای درمانی جایگزین مانند جراحی ترمیم پرولاپس با پزشک خود گفتگو کنید.
جمعبندی:
حرکت پساری های بارداری و غیره به پایین یک علامت است که نشان میدهد وسیله به درستی فیت نشده یا مشکل آناتومیک نیاز به ارزیابی مجدد دارد. این مشکل با مراجعه به پزشک و تنظیم مجدد نوع یا سایز پساری، در اکثر موارد به راحتی قابل حل است.
اگر همراه با حرکت پساری، درد شدید، خونریزی، تب یا ناتوانی در ادرار کردن را تجربه کردید، باید فوراً به پزشک مراجعه نمایید.
محصولات پیشنهادی


نقد و بررسیها
حذف فیلترهاهنوز بررسیای ثبت نشده است.