سرطان خون چیست؟

سرطان‌های خون دسته‌ای از سرطان‌ها هستند که بر تولید و عملکرد سلول‌های خونی تأثیر می‌گذارند. بیشتر این سرطان‌ها از مغز استخوان، جایی که خون تولید می‌گردد، شروع می‌شوند. در سرطان خون، رشد طبیعی سلول‌های خونی با رشد سریع سلول‌های خونی غیرطبیعی مختل می‌گردد. این سلول‌های غیرطبیعی توانایی خون را برای مبارزه با عفونت‌ها یا جلوگیری از خونریزی جدی مختل می‌کنند.

انواع سرطان خون چیست؟

 شامل لوسمی، لنفوم و میلوما است. نوع کمتر شایع سرطان‌های خون و مغز استخوان نیز وجود دارد، از جمله سندرم‌های میلودیسپلاستیک (MDS) و نئوپلاسم‌های میلوپرولیفراتیو (MPN).

• لوسمی نوعی سرطان خون و مغز استخوان است که با تولید سریع گلبول‌های سفید غیرطبیعی مشخص می‌گردد. این گلبول‌های سفید غیرطبیعی توانایی مغز استخوان را برای تولید گلبول‌های قرمز و پلاکت‌ها مختل می‌کنند و نمی‌توانند با عفونت مبارزه کنند. لوسمی می‌تواند حاد (رشد سریع) یا مزمن (رشد آهسته) باشد.

• لنفوم نوعی سرطان خون است که بر سیستم لنفاوی تأثیر می‌گذارد، که مایعات اضافی را از بدن خارج می‌کند و سلول‌های ایمنی تولید می‌کند. لنفوسیت‌های غیرطبیعی به سلول‌های لنفوم تبدیل می‌گردد که تکثیر  و در غدد لنفاوی و سایر بافت‌ها جمع می‌گردد و به مرور زمان سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کنند. لنفوم هوچکین و لنفوم غیر هوچکین انواعی از لنفوم هستند. لنفوم هوچکین با وجود یک لنفوسیت غیرطبیعی به نام سلول رید-اشترنبرگ مشخص می‌گردد.

• میلوما نوعی سرطان سلول‌های پلاسما است که گلبول‌های سفید خونی هستند که آنتی‌بادی برای مبارزه با بیماری و عفونت تولید می‌کنند. سلول‌های میلوما از تولید طبیعی آنتی‌بادی‌ها جلوگیری می‌کنند و سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و آن را در برابر عفونت آسیب‌پذیر می‌کنند.

علائم و نشانه‌های سرطان خون چیست؟

علائم سرطان خون می‌تواند بسته به نوع سرطان متفاوت باشد، اما می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• کاهش وزن غیر قابل توضیح.

• کبودی یا خونریزی غیر قابل توضیح.

• توده‌ها یا تورم‌ها.

• تنگی نفس.

درمان‌های سرطان خون:

 بسته به نوع سرطان خون متفاوت است. درمان‌های رایج عبارتند از:

• شیمی درمانی

• درمان‌های هدفمند

• ایمونوتراپی

• پرتودرمانی

• پیوند سلول‌های بنیادی

برخی از افراد مبتلا به سرطان خون با رشد آهسته ممکن است نیازی به درمان فوری نداشته باشند. این را به عنوان “تماشا و صبر کن” نامیده مینامند

بیوپسی مغز استخوان:

بیوپسی مغز استخوان یا همان سوزن جمشیدی  روشی است که شامل برداشتن نمونه کوچکی از مغز استخوان برای آزمایش است. معمولاً زمانی انجام می‌گیرد که یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی به وجود مشکلی در تولید سلول‌های خونی مشکوک گردد. یک آسیب شناس نمونه مغز استخوان را بررسی می‌کند تا از نظر کم خونی غیر قابل توضیح، تعداد غیرطبیعی سلول‌های خونی، کمبود آهن، سرطان‌های بافت خون‌ساز یا سرطان‌هایی که به مغز استخوان گسترش یافته‌اند، بررسی کند.

در طول بیوپسی مغز استخوان، یک سوزن به داخل استخوان، معمولاً استخوان لگن یا جناغ سینه، وارد می‌گردد تا نمونه کوچکی از مغز استخوان، خون و استخوان استخراج میگردد. سپس نمونه به آزمایشگاه میفرستند تا از نظر سلول‌های غیرطبیعی یا تغییرات در مواد ژنتیکی بررسی گردد. بیوپسی مغز استخوان می‌تواند به تشخیص انواع خاصی از سرطان خون کمک کند. در برخی موارد، از آن برای نظارت بر پاسخ به شیمی درمانی نیز استفاده دارد.

پیوند سلول‌های بنیادی ممکن است برای برخی از افراد یک گزینه باشد. در این روش، بیمار دوزهای بالایی از شیمی درمانی یا پرتودرمانی را برای از بین بردن مغز استخوان موجود قبل از تجویز IV سلول‌های بنیادی دریافت می‌کند.