استنت کاروتید

 استنت کاروتید؛ انواع، کاربردها و هرآنچه باید بدانید:

 استنت کاروتید یک روش کم تهاجمی برای درمان تنگی شریانهای مغزی و پیشگیری از سکته. در این مقاله، انواع استنتها، مراحل عمل، مزایا، عوارض و نکات کلیدی را بررسی میکنیم.

 استنت کاروتید یک دستگاه پزشکی کوچک و مشبک است که برای بازکردن شریانهای کاروتیدِ تنگ در گردن استفاده دارد. این شریانها مسئول خونرسانی به مغز هستند و انسداد آنها بهدلیل تجمع پلاکهای چربی (آترواسکلروز) میتواند منجر به سکته مغزی گردد. در این مقاله، بهطور جامع به بررسی انواع استنت کاروتید، کاربردها، مراحل عمل و عوارض احتمالی میپردازیم.

 استنت کاروتید چیست؟

یک لوله فلزی یا پلیمری مشبک است که طی روش آنژیوپلاستی در شریان کاروتید قرار میگیرد تا تنگی ناشی از پلاک را برطرف کند. این روش معمولاً زمانی استفاده دارد که جراحی سنتی (اندارترکتومی) به دلیل خطرات بالا یا موقعیت نامناسب تنگی امکانپذیر نباشد .

استنت کاروتید یک روش ایمن و مؤثر برای درمان تنگی شریانهای مغزی و پیشگیری از سکته است. انتخاب بین انواع استنتها به عوامل مانند وضعیت سلامت بیمار، محل تنگی و خطر عوارض بستگی دارد. مشورت با متخصص عروق و رعایت دقیق دستورات پس از عمل، کلید موفقیت این روش است.

مکانیسم عملکرد  استنت کاروتید:

• از طریق کاتتر (لوله نازک) در کشاله ران یا بازو وارد شریان میگردد.
• با استفاده از بالون، استنت در محل تنگی باز  و به دیواره شریان میچسبد.
• جریان خون به مغز بهبود یافته و خطر سکته کاهش مییابد 38.

 انواع استنت کاروتید:

استنت ها بر اساس جنس، طراحی و عملکرد به دستههای زیر تقسیم میگردد:

الف. استنت فلزی لخت (BMS):

• جنس: فولاد ضدزنگ یا آلیاژهای کبالت-کروم.
• مزایا: ساده، مقرون بهصرفه و مناسب برای بیماران حساس به دارو.
• معایب: خطر تنگی مجدد (رستنوزیس) بهدلیل رشد بافت اسکار 11.

ب. استنت دارویی (DES):

• جنس: پوششدار با داروهای ضدتکثیر سلولی (مانند سیرولیموس).
• مزایا: کاهش ۵۰-۷۰٪ خطر تنگی مجدد نسبت به BMS.
• معایب: نیاز به مصرف طولانیمدت داروهای ضدپلاکت 611.

ج. استنت قابل جذب (BVS):

• جنس: پلیمرهای زیستتخریبپذیر.
• مزایا: جذب در بدن طی ۲-۳ سال و بازگشت عملکرد طبیعی شریان.
• معایب: محدودیت در استفاده برای شریانهای با قطر کم 11.

د. استنت با فیلتر آمبولی (EPD):

• ویژگی: مجهز به فیلتر برای جذب پلاکهای آزادشده حین عمل.
• کاربرد: کاهش خطر سکته مغزی در حین آنژیوپلاستی 48.

 کاربردهای استنت کاروتید:

• پیشگیری از سکته مغزی: در بیماران با تنگی ≥۷۰٪ شریان کاروتید، حتی بدون علائم .
• درمان پس از سکته خفیف (TIA): کاهش خطر سکته مجدد.
• جایگزین جراحی باز: برای بیماران با شرایط زیر مناسب است:
  • بیماریهای قلبی یا ریوی شدید.
  • سابقه پرتودرمانی در ناحیه گردن.
  • تنگی در محل دور از دسترس برای جراحی .

 مراحل انجام استنت گذاری کاروتید:

۱. آمادهسازی:

• آزمایش خون، نوار قلب، و سونوگرافی داپلر برای ارزیابی تنگی.
• قطع داروهای رقیقکننده خون (مانند وارفارین) ۲۴ ساعت قبل از عمل 412.

۲. بیهوشی:

• معمولاً تحت بیحسی موضعی و آرامبخش وریدی انجام میشود.

۳. وارد کردن کاتتر:

• ایجاد برش کوچک در کشاله ران یا بازو و هدایت کاتتر به شریان کاروتید.

۴. آنژیوگرافی:

• تزریق ماده حاجب برای شناسایی دقیق محل تنگی 812.

۵. قرار دادن فیلتر آمبولی (اختیاری):

• جهت جلوگیری از انتقال پلاکها به مغز.

۶. باز کردن استنت کاروتید:

• استنت همراه با بالون در محل تنگی قرار گرفته و باز میشود.

۷. پایان عمل:

• خارج کردن کاتتر و فشار بر محل ورود برای جلوگیری از خونریزی .

عوارض و خطرات:

• کوتاه مدت:
  • خونریزی یا عفونت در محل ورود کاتتر (۱-۲٪ موارد) 10.
  • سکته مغزی حین عمل (کمتر از ۳٪ با استفاده از فیلتر آمبولی) 8.
• بلندمدت:
  • تنگی مجدد شریان (۲-۳٪ در ۶ ماه اول) 8.
  • تشکیل لخته خون در استنت (نیاز به مصرف داروهای ضدپلاکت حداقل ۶ ماه) 12.

۶. مراقبتهای پس از عمل کارگذاری استنت کاروتید:

• ۲۴ ساعت اول: استراحت مطلق و پانسمان محل ورود کاتتر.
• داروها: مصرف آسپرین و کلوپیدوگرل برای جلوگیری از لخته شدن خون.
• سبک زندگی:
  • ترک سیگار و کنترل فشار خون، دیابت و کلسترول.
  • پیادهروی روزانه برای بهبود گردش خون 410.

مقایسه استنت گذاری با اندارترکتومی:

 طول عمر استنت کاروتید چقدر است؟

استنتها دائمی هستند، اما احتمال تنگی مجدد در ۶ ماه اول وجود دارد.

آیا استنت جذب بدن میشود؟

فقط استنتهای قابل جذب (BVS) طی ۲-۳ سال جذب میشوند 11.

۳. هزینه استنت کاروتید در ایران چقدر است؟
بین ۵۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان (سال ۱۴۰۴) بسته به نوع استنت و مرکز درمانی 10.

استنت کاروتید یک روش ایمن و مؤثر برای درمان تنگی شریانهای مغزی و پیشگیری از سکته است. انتخاب بین انواع استنتها به عوامل مانند وضعیت سلامت بیمار، محل تنگی و خطر عوارض بستگی دارد. مشورت با متخصص عروق و رعایت دقیق دستورات پس از عمل، کلید موفقیت این روش است.

انواع استنت های مورد مصرف در جراحی ها :

1.استنت بیلیاری.

2.استنت های گوارشی

3. استنت هات اکسیس(hot axis)