سیستوستومی چیست؟

سیستوستومی چیست؟

سیستوستومی چیست؟ سیستوستومی (Cystostomy) یک روش جراحی یا پرکوتانوس (از طریق پوست) برای ایجاد یک مسیر مستقیم به مثانه است. این روش زمانی استفاده دارد که دفع ادرار به طور طبیعی غیرممکن باشد یا نیاز به دسترسی طولانی مدت به مثانه وجود داشته باشد.

سیستوکت بارد امریکا و مارفلو و یورومد از برندهای مطرح بازارند.

انواع سیستوستومی چیست؟:

۱. سیستوستومی توسط کتتر سوپراپوبیک (Suprapubic Cystostomy):

• ایجاد سوراخ در دیواره شکم و مثانه، بالای استخوان پوبیس.
• متداولترین نوع برای کاتتریزاسیون طولانی مدت.
• ۲. سیستوستومی باز (Surgical Cystostomy):
• روش سنتی با برش جراحی، معمولاً در موارد اورژانسی یا انسداد شدید.

عمل سیستوستومی چیست؟: مراحل و کاربردها:

موارد تجویز:

• انسداد مجاری ادراری: سنگ مثانه، تومورهای پروستات یا مثانه.
• تروما: آسیب به مجرای ادرار یا مثانه پس از تصادفات.
• نوروژنیک مثانه: بیماران با آسیب نخاعی یا MS.
• جراحیهای لگنی: پس از عمل پروستاتکتومی یا هیسترکتومی.

روش انجام (سیستوستومی سوپراپوبیک):

۱. بیحسی: موضعی یا عمومی بسته به شرایط بیمار.
۲. ایجاد سوراخ: با استفاده از سوزن یا تروکار (Trocar) از طریق پوست شکم به مثانه.
۳. جایگذاری کاتتر: یک لوله سیلیکونی یا لاتکس از طریق سوراخ وارد مثانه میگردد.
۴. ثبت و پانسمان: کتتر سیستوستومی یا همان سیستوکت وارد و  به پوست دوخت و پانسمان استریل اعمال میگردد.

سیستوکت سایز 10 و 12 برای اطفال و 14 و 16 برای بزرگسال است.

عوارض احتمالی:

• عفونت مجاری ادراری (UTI).
• خونریزی موضعی.
• نشت ادرار به حفره شکمی (نادر).

سوند سوپراپوبیک (Suprapubic Catheter):

کاتتر سوپراپوبیک یک لوله انعطافپذیر است که از طریق سوراخ سیستوستومی به مثانه وارد میگردد تا ادرار را خارج کند.

ویژگی های طراحی:

• جنس: سیلیکون پزشکی یا پلیاورتان (ضدحساسیت و بادوام).
• انتهای بالوندار: برای ثابتسازی در مثانه (با استفاده از سرم فیزیولوژی).
• سایزهای استاندارد: ۱۲Fr تا ۲۴Fr بسته به حجم ادرار.

کاربردهای بالینی کتتر سیستوستومی:

۱. مدیریت طولانی مدت ادرار:

• در بیماران با نوروژنیک مثانه (مثلاً پس از آسیب نخاعی).
• طبق مطالعه ژورنال Urology، استفاده از کاتتر سوپراپوبیک خطر عفونت را نسبت به کاتتر urethral تا ۳۵٪ کاهش میدهد.
  ۲. پس از جراحیهای لگن:
• کاهش فشار روی بخیهها پس از پروستاتکتومی.
  ۳. بیماران مبتلا به اختلالات آناتومیک:
• مانند تنگی مجرای ادرار یا فیستولهای ادراری.

مزایا نسبت به کاتتر urethral:

• کاهش خطر عفونتهای مکرر.
• بهبود کیفیت زندگی بیمار (قابل استفاده در فعالیتهای روزانه).
• امکان تعویض کمتر (هر ۴-۱۲ هفته).

مدیریت و مراقبت از کاتتر سوپراپوبیک در سیستوستومی چیست؟

• شستشوی منظم: با سرم فیزیولوژی برای جلوگیری از انسداد.
• تعویض کاتتر: هر ۴-۱۲ هفته توسط پزشک یا پرستار آموزش دیده.
• پایش عفونت: بررسی علائمی مانند تب، ادرار کدر یا درد شکم.